Random oud nieuws

… Naar de oplossing voor al het wereldleed die protesterende mensenmassa in Londen gisteren bleek gevonden te hebben. Leuzen als “Capitalism isn’t working anymore” en “Shame on you” wekte bij mij enig afgrijzen op. Het zou namelijk betekenen dat al die mensen die daar liepen in de afgelopen jaren stiekem een systeem hebben verzonnen dat wel werkt? Jammer dat de rest van de wereld er niet over mee heeft kunnen denken!



Stiekem ga je op het moment dat je dergelijk nieuws via je platte kapitalistische flatscreen de huiskamer ingeslingerd krijgt twijfelen aan het idee of we met het de huidige manier van regeren uiteindelijk wel komen waar we willen. Zou er dan niet een soort mix mogelijk zijn tussen communisme en kapitalisme? Kunnen we niet leren van alle dingen die in de Sovjet Unie fout gingen? Het antwoord is naar mijn mening in volle overtuiging: nee. Althans: die vorm van communisme kunnen we niet 1 op 1 kopieren naar nu. Wie zich de moeite getroost verder te kijken dan een oude James Bond film en het ware Rusland van toen te bekijken komt erachter dat een gehele volksaard hier veranderd zou moeten worden, en leiders heel andere motieven hadden dan Marx.

Wat ik me echter serieus afvraag, is wat die mensen in Londen meer zien dan ik. Hebben zij nog nooit van George Orwell gehoord? Natuurlijk, fictie, maar er is wel meer geschreven wat later angstig veel op de werkelijkheid leek. Economische crises als deze kunnen ruimte maken voor mensen met radicaal andere ideeën dan dat we gewend waren. Dat is niet erg, maar in sommige gevallen wel gevaarlijk. De vergelijking Wilders/Hitler zou ik niet willen maken, maar de hoeveelheid stemmen die iemand krijgt met dergelijke rechtse ideeën in een land als Nederland is werkelijk ongekend…

Al nadenkend kwam ik bij een systeem dat terugging naar directe democratie, maar dan digitaal. We hebben het druk en we hebben een mening. Politiek is niet voor iedereen weggelegd, maar dat betekent niet dat mensen zonder politieke aspiraties geen goede ideeën kunnen hebben. Ik geloof heilig in kundigheid van wetenschappers op hun vakgebied, en daarnaast in het belang van de stem van een burger. Aldus: we eigenen www.watmoetenwedoen.nl ons toe, we installeren een forum en u voelt ‘m al komen: topic, poll, uitvoeren. Stemmen van kundige mensen tellen zwaarder dan die van de gewone burger. Op het moment dat je geen tijd hebt doe je niet mee, en anders kun je niet zeuren dat politici niet naar je luisteren.

Beter? Zeker niet, maar zoals onze vrienden in Londen ons vertelden werkt het kapitalisme niet meer. Dat wordt nog leuk de komende tijd; of een land dat compleet onbestuurbaar raakt, of een streng autoritair regime. Ik als rechtgeaard kapitalist geloof er niet in. Misschien dat er nog een andere versie is voor het kapitalisme? Een soort kapitalisme 2.0, jammer alleen dat we geen RC kunnen proberen, want anders sneuvelen er weer wat ruiten in een willekeurig stad.

Benieuwd wat er gaat gebeuren? Bekijk door uw kapitalistische beeldbuis het nieuws en geniet van het idee dat de werkgelegenheid in Londen vanavond in ieder geval wel iets toegenomen is. Tenslotte is schade aanrichten ook een middel om mensen van de straat te houden…

In 2005 zette Theo Maassen zijn show “tegen beter weten in” op de planken. Zoals we van hem gewend zijn was de show beschouwend, kritisch en hard. Maassen zette hier een subliem stukje cabaret neer en ontving hier dan ook verschillende prijzen voor. Onder andere zijn opmerkingen over de vrijheid van meningsuiting, antisemitisme en moslimextremisme werden en worden herhaaldelijk geciteerd. Mocht u geen flauw benul hebben waar ik het over heb: klik hier om de show te bekijken.

Maassen was geweldig vernieuwend, en ook nu nog. Hij bekritiseerd namelijk de eeuwige drang naar het hebben van "een mening." Laat in het café maar eens vallen dat je de ideeën van Obama echt niet zo aanhangt als de rest van het gezelschap en je bent direct of anti-Amerikaans, discriminerend of beide. Misschien rakel je ook nog een discussie op over het hoe en wat over de economische crisis en dan wordt het helemaal lollig: afhankelijk van je mening ben je dan: een discriminerende anti-Amerikaanse liberaal of communist.

Is dat een probleem? Niet direct, maar je loopt het gevaar dat wanneer dit herhaaldelijk het geval is je meer bezig bent jezelf uit het hoekje te praten waarin je geduwd wordt dan werdelijk inhoudelijk te discussieren. Dat is misschien ook het probleem bij de gemiddelde discussie aan tafel bij Nova: u moet maar eens opletten hoe lang politici in het gemiddelde debat besteden aan insinuaties van een ander en daarbij zelf ook weer genoeg insinueren. Dat noemen we tegenwoordig “kritisch zijn.”

Vragen stellen en kritisch blijven, verkondigde Erasmus zoveel eeuwen terug al. Echter ook aan kritisch blijven zitten grenzen. Lees de online uitlaatklep van Nederland eens door en het lijkt alsof iedereen volmaakt humanist is, alleen dan grof gebekt, en erg recht voor z’n raap.

Alles moet gezegd kunnen worden, dat probeer ik ook zeker niet te bestrijden. In zijn column in het NRC schrijf Bas Heijne een interessant stukje over Tzvetan Tzorov. Deze essayist heeft een boek geschreven wat in feite gaat over meningen hebben en geven. Hij noemt mensen die hun mening op een onredelijke manier geven barbaren. Of eigenlijk zoals hij het zelf zegt: “barbaars ben je waneer je iemand anders zijn menselijkheid ontzegt, wanneer je hem reduceert enkel en alleen tot vertegenwoordiger van bepaalde hatelijke eigenschappen.” Lees nou nog eens die online uitlaatklep door en kom tot de conclusie dat het geen humanisten zijn, maar barbaren. Voordat u met z’n allen naar de van Dale rent: een barbaar is een “1 onbeschaafd,ruw, ongevoelig mens 2 wreedaard”

Maassen verzucht zich in al zijn shows dat het allemaal zo moeilijk is en roept ons allen op om elkaar te steunen. Een dramatisch oproep, maar wat ook dramatisch is, is het hedendaagse kritische kijken naar de samenleving. Een ander proberen een hak te zetten, af te zeiken en in ieder geval lekker dwars te zitten lijkt het doel geworden te zijn. Ik kan me niet voorstellen dat al die vechters voor het vrije woord dit voor ogen gehad hebben. Maassen heeft ergens dus wel gelijk: laten we zoeken naar oplossingen in discussies en niet naar nieuwe problemen; een evenwicht tussen onnodige problemen vermijden en het juist geforceerd uit de weg gaan van reële problemen. Succes morgen op ’t werk…

Het woord stoïcijns roept wellicht herinneringen op aan de middelbare school, waar een slaperige leraar een nog slaperige klas probeerde duidelijk te maken wat het nut van filosofie was, en onder andere de stroming stoïcisme behandelde.
Voor de onwetenden: stoïcisme was een stroming in Griekenland welke zich keerde tegen kunstmatige normen en waarden, knellende sociale conventies en allerlei andere starre regels. De stoïcijn Diogenes is bekend geworden met een uitspraak tegen Alexander de Grote, die voorbij kwam om deze bijzondere mensen op te zoeken. Alexander zag de in zijn ogen verwaarloosde Diogenes liggen en vroeg of hij wat voor hem. Hierop antwoordde Diogenes: “Ga uit mijn zon!”

Het is zo goed als voorjaar, en de zon doet hard zijn best een kleurtje te kweken op het gelaat van de Nederlander. Ondertussen werken enkele hooggeplaatste ambtenaren in het Catshuis koortsachtig aan een onmogelijk akkoord wat naar goed gebruik een middenweg zal worden tussen links en rechts. Maar wat nou als al die ambtenaren en al die miljoenen Nederlanders zich druk zouden maken over mensen die in hun zon stonden; zouden we dan niet met z’n alleen een veel makkelijker leven hebben?

Stoïcijnse mensen, daar worden we in Nederland over het algemeen niet warm of koud van. “Het kan me allemaal niet schelen” associëren we met z’n allen vaak aan of een levensmoe persoon, of een puber die enigszins last van z’n hormonen heeft. Als een 57 jarige trouwe arbeider zou horen dat hij nog vier jaar langer door moet werken dan dat er in de planning stond, zal hij niet met de bovenstaande zin reageren. Gezien z’n leeftijd en achtergrond zal hij daar z’n wenkbrauwen op z’n minst over fronsen en iedereen in zijn omgeving laten horen dat hij het daar allemaal niet mee eens is, en hoogstwaarschijnlijk is hij met alle FNV vriendjes over pakweg een week in Den Haag te vinden.

Nee, we stimuleren met z’n allen assertiviteit en dat is een goede zaak. Praktisch al onze verworvenheden zijn te danken aan het feit dat iemand iets anders durfde te denken dan wat algemeen aangenomen en opgelegd werd. Neem nou de gemiddelde wetenschapper. Als men in vroeger tijden zich niet had verzet tegen de opvattingen van de kerk zaten we nu nog met een platte aarde.

Er is echter een verschil tussen assertiviteit en schreeuwen. Ik word zo langzamerhand niet goed van mensen in politiek Den Haag die het kunstje wel even geklaard hadden als zij de touwtjes in handen hadden. Een mening is prima, maar dan wel met enige realiteitszin.

En nu? Tja, dat akkoord zal er hoe dan ook moeten komen, en het zal er hoe dan ook komen. En tot die tijd hoop ik dat Balkenende en z’n kornuiten stoïcijns doorvergaderen. Onverschillig voor al het media-geroep, voor mensen die roepen om daadkracht en actie. Welnu, er is niet zoveel wat je kunt doen tegen zoveel economisch geweld. En als zij vergaderen, kunnen wij ons mooi bekommeren wie er het meest in het zonnetje kan zitten…

Daar stond hij dan. Een gure wind blies om het gebouw en deed verwoede pogingen om z'n sigaret uit te blazen. Hij stond niet zomaar in die gure wind, maar hij stond er wel voor het laatst. "We moeten je helaas ontslaan, we zullen je missen, we moesten iemand kiezen" en meer van dat soort gewauwel waren de laatste woorden geweest voordat hij het statige makelaarskantoor uitstapte. Slechts een schampere blik kon er vanaf toen de directeur met zijn flamboyante verschijning in een splinternieuw A6 stapte: zak.

Hij had sowieso iets tegen auto’s gekregen de afgelopen 3 maanden. Zeer zeker niet om het klimaatprobleem, dat zou 'm worst wezen. Dat duurde allemaal nog zo lang, en kinderen had hij niet. Nee, er lag een soort innerlijke haat tegen alles dat hem aan zijn baan herinnerde. Met zijn auto had hij klanten moeten lijmen om een veel te duur huis te kopen met een veel te hoge hypotheek. Maar omzet is omzet, zo luidde het devies. En eigenlijk was dat ook precies waarom er nu een crisis was en waarom hij op straat stond. Het ergste van alles was nog dat hij er ook zelf schuldig aan was.

Omdat die auto nu een no-go was geworden ging hij maar met de bus. Lijn 23, en volgens zijn berekeningen was de veels te dikke chauffeur de dienstdoende bestuurder van het gele gevaarte op wielen. De beste man had zo’n grote snor dat hij daarmee heel dat stinkende kantoor aan kon vegen.
Och ja, hij had het er ook wel naar z’n zin gehad. Een geslaagde verkoop met een vette winstmarge was reden tot feest. Maar eigenlijk was het geen echt feest, maar meer het zoveelste ritueel om aan anderen te vertellen hoe goed jij wel mensen op kon lichten. En er moet gezegd worden, dat is niet voor iedereen weggelegd.

Plotseling vond hij zichzelf terug in de bus. Een oude man zat hem bedenkelijk aan te kijken en het scheen dat er iets van hem verwacht werd. Hij keek vragend terug. “Gij benne t eg! mensen, kijk eres an. Dat ik nog mee mocht maken om bij Wouter Bos in de bus te zitten!” De man begon het aloude riedeltje over Den Haag op te hangen. Er gebeurde niets, hij ging gekort worden op z’n AOW en het was allemaal de schuld van de PvdA, en met name van hem, Wouter. Niet bepaald de nieuwe variant van Drees.

Het verbaasde hem eigenlijk helemaal niet. Het was de zoveelste keer dat hij vergeleken werd met Wouter Bos, en hij begon met een allervriendelijkst gezicht uit te leggen dat hij niet eens Wouter heette, en dat ook hij niets van mensen uit Den Haag moest hebben. De man keek hem wat vertwijfeld aan en begon vervolgens toch een gesprek over de crisis. En de mensen om hen heen zetten allemaal hetzelfde vermoeide gezicht op zoals iedere Nederlander dat tegenwoordig gewoon was. Het verbaasde hem dat iedereen binnen een half jaar opeens financieel deskundig bleek te zijn. Er waren notabene mensen die dachten de oplossing gevonden te hebben, maar bij enig doorvragen praten ook zij zich vast. Politici verging het evenzo. Hij benijdde die mensen helemaal niet, ondanks dat zij zeker wisten dat ze een job hadden de komende tijd. Hij was 1 van de mensen die zichzelf in stilzwijgen hulde als het ging om “de crisis.” Hij kon prima te dure huizen verkopen, de wet van vraag en aanbod was hem heel duidelijk en op het moment dat hij z’n dure Santoni’s afrekende bedorf de gedachte aan zijn bankrekening toch de aanblik van de nieuwe glimmende pantoffels aan z’n voeten.

Maar was het zonder al dat geld beter geweest? Was het niet ontzettend hypocriet om nu bankiers aan te wijzen als de schuldigen en politici als de dokters van de economie? Hij wilde toch ook een nieuwe job, liever gisteren dan vandaag waardoor hij in ieder geval weer in staat was drie keer per jaar een Transavia toestel te betreden, om zichzelf vervolgens naar de 1 van de mediterrane afbakpaleizen te laten vliegen? Die baan boeide hem niet, echter bevreemde hem zijn manier van leven wel. Drie keer in ’t jaar gemaakte lol met net iets te vriendelijke stewardessen of iedere dag met plezier naar je werk en 1 keer in ’t jaar je ergeren aan mensen voor de paspoortcontrole op Schiphol? Het was hem duidelijk. Voordat lijn 23 gearriveerd was wist hij de allesbepalende crisis te omvatten in 1 woord: hypocriet.

“Mensen”, zo stond hij op en hij sprak alle mensen aan in de bus, “ik ben het eigenlijk toch wel, Wouter ja. Stiekem zit ik hier omdat ik het ook niet meer weet, wat zou u doen in mijn positie?”
Een doodse stilte maakte zich meester in de bus. Als politici het niet meer weten en ze in een bus gaan zitten is het wel heel erg gesteld met ze. Laat staan het probleem waar ze mee zitten. En plotseling realiseerde iedereen zich dat de crisis dichtbij ging komen.

De chauffeur draaide zich om en zei met een gebroken stem: “Zorg dat ik te eten heb. Vandaag en morgen, en ook mijn familie.” De oude vrouw achterin de bus waarvan het al de hele rit leek alsof ze sliep bleek plotseling actief geworden en ze zei met een verrassend heldere stem: “laat mensen zien dat ze het verkeerde zoeken.”
De bus remde af. Halte Grebbelaan meldde de buschauffeur. De man stapte uit en vervolgde zijn tocht naar huis. En hij wist, ondanks dat hij Wouter niet was, er morgen in alle kranten zou staan dat Wouter het volk om raad had gevraagd. Voor die tijd moest heel de wereld weten dat ze het verkeerde zochten. Het verkeerde was niet de drang naar meer geld. Het verkeerde was de drang om niet tevreden te zijn met het hier en nu . Meer geld willen hebben was niet materialistisch, het was angst. De angst om anders te zijn dan anderen. Hij had het gezien, en het zou een lange nacht worden…